Bijna iedereen heeft wel een la met vergeten spullen: een oude smartphone, een kapotte oordopjeshoes, een tablet die niet meer wil opladen en een zakje losse batterijen waarvan niemand meer weet of ze nog werken. Het voelt makkelijk om alles in één keer bij het restafval te gooien, maar dat is precies wat je beter niet kunt doen.
Elektronica en batterijen bevatten waardevolle grondstoffen én stoffen die schadelijk zijn voor het milieu. Daarnaast staat er op veel apparaten nog persoonlijke informatie. In dit artikel lees je waar je oude gadgets kwijt kunt, wat er bij recycling gebeurt en hoe je je data veilig wist.
Waarom niet bij het restafval?
In een smartphone of laptop zitten metalen als koper, goud, zilver en kobalt. Die kunnen opnieuw worden gebruikt, maar alleen als het apparaat bij een recyclingbedrijf terechtkomt. Belandt het in de afvalbak, dan gaan die materialen verloren en kunnen schadelijke stoffen in het milieu terechtkomen.
Een tweede reden is veiligheid. Lithium-ionbatterijen, die in vrijwel elk oplaadbaar apparaat zitten, kunnen vlam vatten als ze beschadigd raken of worden samengeperst. Branden in vuilniswagens en afvalverwerkingsinstallaties worden regelmatig veroorzaakt door batterijen die daar niet hoorden.
Waar lever je batterijen in?
Lege batterijen kun je op veel plekken kwijt. Supermarkten, bouwmarkten en elektronicawinkels hebben vaak een inzamelbak bij de ingang of de kassa. Ook de milieustraat of het afvalbrengstation van je gemeente neemt batterijen aan.
Bewaar lege batterijen thuis in een doosje of potje, niet los tussen ander metaal. Plak bij lithiumbatterijen en 9-voltbatterijen de polen af met een stukje plakband, zodat ze geen kortsluiting kunnen maken. Is een batterij opgezwollen of beschadigd? Leg hem dan op een koele, onbrandbare plek en breng hem zo snel mogelijk weg.
Inleverpunten voor oude apparaten
Voor elektrische apparaten zijn er verschillende routes. Koop je een nieuw apparaat, dan mag je het oude vergelijkbare exemplaar meestal inleveren bij de winkel. Grotere elektronicazaken nemen kleine apparaten vaak ook aan zonder dat je iets koopt. Daarnaast kun je altijd terecht bij de milieustraat van je gemeente.
Werkt je gadget nog? Dan is hergebruik vaak de beste optie. Je kunt het verkopen via een tweedehandsplatform, doneren aan een kringloopwinkel of weggeven aan iemand die er blij mee is. Wil je eerst weten welke apparaten lang meegaan en welke je beter kunt vervangen, dan vind je vergelijkingen en achtergrondinformatie bij De Grote Gadgets Gids, wat kan helpen bij een volgende aankoop.
Je data veilig wissen
Voordat een apparaat het huis verlaat, moet je persoonlijke informatie eraf. Alleen foto’s en apps verwijderen is niet genoeg; met de juiste software zijn losse bestanden soms nog terug te halen. Volg daarom een vaste volgorde:
- Maak eerst een back-up van alles wat je wilt bewaren.
- Log uit bij je accounts, zoals je Apple ID of Google-account, zodat de activeringsvergrendeling uitgaat.
- Zet versleuteling aan als die nog niet actief is.
- Voer daarna een volledige fabrieksreset uit.
- Haal simkaart en geheugenkaart eruit.
Laptops, harde schijven en kleine gadgets
Bij een laptop of losse harde schijf werkt het iets anders. Moderne besturingssystemen hebben een optie om de computer volledig terug te zetten en de schijf daarbij te wissen. Bij oudere schijven kun je speciale software gebruiken die de schijf meerdere keren overschrijft. Gaat een schijf naar de recycling en wil je honderd procent zekerheid, dan kun je hem ook fysiek onbruikbaar maken.
Vergeet ook de kleinere apparaten niet. Smartwatches, slimme speakers, e-readers en zelfs sommige fitnesstrackers bewaren gegevens of zijn gekoppeld aan je account. Ontkoppel ze in de bijbehorende app en zet ze terug naar de fabrieksinstellingen.
Wat gebeurt er na het inleveren?
Ingeleverde apparaten worden in recyclingbedrijven gesorteerd, gedemonteerd en vermalen. Daarna worden metalen, kunststoffen en glas van elkaar gescheiden. Batterijen gaan apart, omdat ze een eigen verwerkingsproces nodig hebben. Een deel van de grondstoffen gaat terug de industrie in en wordt gebruikt voor nieuwe producten.
Die la vol oude spullen is dus geen afval, maar een kleine voorraad grondstoffen. Neem een middag de tijd, wis wat gewist moet worden, verzamel je batterijen in een doosje en breng alles in één keer weg. Dat scheelt rommel in huis, verkleint het brandrisico en zorgt ervoor dat je oude gadgets nog een tweede leven krijgen.